Meer daglicht in een gang zonder muren te slopen 

De gang is in de meeste Nederlandse woningen de donkerste plek van het huis. Bij rijtjeswoningen uit de jaren zestig en zeventig ligt hij vaak volledig ingesloten tussen de woonkamer, de keuken en het trapgat, zonder één raam. Bij een verbouwing is de eerste reflex dan om de muur maar helemaal weg te halen. 

Waarom een muur slopen niet altijd de oplossing is 

Een volledig open plattegrond klinkt aantrekkelijk, maar je levert er meer voor in dan mensen vooraf denken. Geluid draagt verder, kookluchtjes trekken het hele huis door en je verwarmt in de winter één grote ruimte in plaats van een paar kleine. Bovendien is de muur tussen de gang en de woonkamer regelmatig dragend, waardoor je met een stalen ligger en een constructieberekening zit. 

Een tussenoplossing is om de scheiding te laten staan en er licht doorheen te halen. Dat kan met een binnenraam, een bovenlicht boven de deur of een volledige glazen wand met een stalen frame. Je houdt dan de indeling van je huis, maar de gang voelt niet langer als een koker. 

Er is ook een praktisch argument. Een niet-dragende muur openhouden met een binnenraam kost doorgaans minder dan het volledig verwijderen van een dragende muur, waar al snel een constructeur, een stalen ligger en extra fundering bij komen kijken. Het verschil loopt makkelijk in de duizenden euro's. 

Wat een stalen binnenpui in de praktijk doet 

Het effect is groter dan je op papier zou verwachten. Een binnenraam van een meter breed in een gangmuur geeft daglicht uit de woonkamer door tot in de hal, terwijl de akoestische scheiding grotendeels intact blijft. Bij enkel glas gaat er wel geluid doorheen, dus voor een werkkamer kies je eerder voor dubbel. 

De reden dat hier vaak staal wordt gekozen en geen hout, is de profieldikte. Staal is sterk genoeg om met dunne roeden een groot glasoppervlak te dragen. Authentieke stalramen halen daarmee een verhouding tussen glas en kozijn die je in hout simpelweg niet krijgt zonder dat het log wordt. 

Waar je op moet letten voordat je bestelt 

Een binnenpui is maatwerk, en dat betekent dat de voorbereiding bepalend is voor het resultaat. 

• meet de opening op drie hoogtes, want muren uit de jaren zestig staan zelden haaks 
• bepaal vooraf of de pui een deur krijgt, dat verandert de constructie van het frame 
• kies bewust tussen enkel en dubbel glas, op basis van geluid en niet van isolatie 
• controleer of er leidingen of bedrading door de muur lopen voordat je gaat zagen 

Bij van Dijk Metaaldesign komt de vraag over dat laatste punt regelmatig te laat, meestal op het moment dat de opening al is uitgehakt. Een half uur met een leidingzoeker vooraf voorkomt dat je de elektricien alsnog moet bellen. 

Voor de plaatsing zelf geldt dat een frame op maat wordt gemaakt naar de werkelijke opening, en niet andersom. Dat betekent dat er eerst wordt ingemeten en pas daarna geproduceerd. Bedrijven als van Dijk Metaaldesign leveren daarom zelden uit voorraad. Reken op enkele weken tussen de definitieve maatvoering en de montage, wat betekent dat je de pui vroeg in je verbouwplanning moet zetten en niet aan het eind. 

Beginnen bij de plek waar het het donkerst is 

Als je twijfelt waar je moet beginnen, loop dan op een bewolkte dag door je huis en kijk waar je het licht aandoet terwijl het buiten gewoon dag is. Dat is bijna altijd de plek waar een binnenraam het meeste oplevert. 

Vaak is dat niet de woonkamer, maar de overloop of de hal. Precies de ruimtes waar je nooit aan denkt bij een verbouwing, omdat je er alleen maar doorheen loopt. 

Begin daar, en houd de rest van de indeling zoals hij is. Je kunt altijd later nog besluiten dat een muur echt weg moet, maar andersom werkt het niet.